Kış sebzesi olarak yetiştirilen, iki evcikli, kazık köklü, otsu bir bitkidir.
Mutedil, serin rutubetli havalardan hoslanır. -5 dereceden sonra zarar görmeye başlar. Kurak ve sıcaklık ise yapraklarını sertleştirip tohuma kalkmasını teşvik eder. Bu sebeble ziraati sonbahar ile ilkbahar arasında yapılır. Bir sap üzerinde salkım durumunda sarımsı renkte çiçekler açar. Çiçeklerin taç yaprakları yoktur. Erkek ve dişi çiçekler ayrı ayrı bitkilerde bulunur. Sâyet ıspanak zamanında toplanmazsa tohuma kaçar ve kartlaşır. Memleketimizde sonbaharda ekimi yapılır. Iki-üç ay içerisinde ürün alınır. Kumlu-killi ve gübreli topraklarda iyi ürün alınabilir. Dikenli ve dikensiz tohumlu iki çeşidi vardır.
Mayıs ve Temmuz aylarında pembemsi beyazımtrak-sarı renkli çiçekler açan, 1-3 m yükseklikte, tüysüz veya az tüylü tırmanıcı bir bitkidir.
Yapraklar gövde üzerinde karşılıklı-çapraz, derimsi, tüysüz ve alt yüzü az tüylüdür. Asağıdaki yapraklar kısa saplı ve yumurtamsı şekilde olup, yukardakiler ise, gövdeyi saracak şekilde tabanlarıyla birleşmiş durumdadır. Güzel kokulu olan çiçekler, tepedeki yaprakların koltuğunda, genellikle üç demet hâlinde, oldukça uzun saplı, basçık tipinde çiçek yaparlar. Çiçekler uzun tüpsü ve sarkık dudaklıdır. Olgunlukta kırmızı renkli üzümsü meyveler verir.
Türkiye’de yetiştiği yerler: Marmara, Batı ve Güney Anadolu, Karadeniz, Dogu Anadolu.
Kullanıldığı yerler: Tıpta yaprakları gargara yapmak için, çiçekleri antispazmodik olarak, meyveleri de idrar söktürücü ve kusturucu olarak kullanılır.
Yüzyıllardan beri ekilmekte olan bir kültür bitkisidir. Hashas ziraatinin ilk defa nerede baslamış olduğu kesin olarak belli değildir.
Bâzı yazarlara göre Akdeniz havzası, Anadolu ve Mezopotamya’dır. Türklerin eski anayurtları olan Orta Asya’da hashas ziraatini yapmakta oldukları ve göçler ile bu kültürü etrafa yaydıkları düşünülmektedir. Etiler zamanında Anadolu’da hashas ekimi yapıldığı arkeolojik kazılarla ortaya çıkmıştır. Anadolu birçok coğrafik ve ekolojik hashas gruplarının toplandığı bir yerdir. Bu sebeple Anadolu’da çok çesitli hashas gruplarına rastlanır. Memleketimizde yetiştirilen hashas iki alt türe ayrılmaktadır:
Temmuz-Ağustos aylarında, pembemsi-beyaz renkli çiçekler açan, 50-150 cm yüksekliğinde, çok senelik, otsu ve tibbî bir bitkidir.
Sulak çayırlar ve dere kenarlarında bulunur. Gövdeleri dik ve tüylüdür. Yaprakları saplı ve çok tüylüdür. Çiçekler, dalların ucundaki yaprakların koltuğunda tek tek veya gruplar hâlinde bulunur.
H - I Harfli Bitkiler
